Hoạt động kỷ niệm 10 năm thành lập ủy ban

Nâng cao vai trò của một cơ quan giám sát tài chính độc lập

Đánh giá của Ông Bùi Quang Vinh - Nguyên Bộ trường Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia ra đời trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế khu vực và thế giới năm 2008 - 2009 đã tác động mạnh mẽ đến nền kinh tế Việt Nam. Tại thời điểm đó, kinh tế Việt Nam lần đầu tiên đối mặt với những thách thức rất lớn của khủng khoảng kinh tế ở tầm vĩ mô. Nhận thức được rằng việc kiểm soát kinh tế vĩ mô là vô cùng quan trọng, Chính phủ đã quyết định thành lập Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia nhằm tham mưu, tư vấn cho Chính phủ để giám sát thị trường tài chính. Đây là một lĩnh vực hết sức nhạy cảm và quan trọng và là huyết mạch của nền kinh tế, vì vậy, cần phải được kiểm soát tốt góp phần ổn định được kinh tế vĩ mô.

Trong 10 năm thành lập và hoạt động, mặc dù có những hạn chế về mặt nhân sự và chức năng nhiệm vụ chủ yếu mới chỉ là tham mưu, tư vấn cho Thủ tướng Chính phủ trong giám sát và điều phối giám sát thị trường tài chính ở ba lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, song Ủy ban cũng đã có những đóng góp nhất định cho Chính phủ. Hàng tháng, trong các phiên họp Chính phủ và các cuộc họp của Hội đồng tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ Quốc gia, Ủy ban đã cung cấp những thông tin, nhận định, phân tích, đánh giá và cảnh báo sớm về những bất ổn của thị trường tài chính thế giới và trong nước, những chỉ số kinh tế vĩ mô của Việt Nam và Ủy ban đã đưa ra những khuyến nghị chính sách rất quan trọng và kịp thời đặc biệt là trong giai đoạn 2010-2016.

Tôi còn nhớ, trong giai đoạn 2011-2014, khi Việt Nam đối mặt với cuộc khủng hoảng kinh tế vĩ mô lần thứ hai, Ủy ban cùng với những cơ quan bộ, ngành khác đã tham mưu, tư vấn cho Chính phủ trong việc điều hành ổn định thị trường tài chính tiền tệ và điều hành chính sách kinh tế vĩ mô. Với hoạt động và những đóng góp tích cực của Ủy ban trong 10 năm qua đã cho thấy ra đời Ủy ban là thực sự rất cần thiết.

 Hiện nay, chức năng chủ yếu của Ủy ban chỉ là tham mưu, tư vấn cho Thủ tướng Chính phủ trong hoạt động giám sát thị trường tài chính với 3 lĩnh vực chủ yếu là: ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm mà chưa thực sự đóng vai trò là một cơ quan có quyền kiểm tra, giám sát độc lập các mảng thị trường này để giúp Chính phủ giám sát thị trường tài chính một cách thực chất hơn. Đây là một vấn đề cần được xem xét và quan tâm hơn nữa và Chính phủ cần tăng thêm chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và quyền hạn cho hoạt động của bộ máy này. Theo tôi, việc thành lập một tổ chức như Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia cần được duy trì để giúp cho Chính phủ và Thủ trướng Chính phủ quản lý và giám sát thị trường tài chính tiền tệ Việt Nam tốt hơn, đặc biệt là trong bối cảnh thế giới biến động mạnh mẽ như hiện nay, những phản ứng nhanh chóng với các vấn đề trên thị trường tài chính của chúng ta rất quan trọng. Để Ủy ban có thể tồn tại lâu dài và thực chất, thì Ủy ban phải thể hiện là một công cụ hữu hiệu để giám sát thị trường tài chính đúng như tên gọi của nó. Điều này sẽ giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đưa ra những quyết sách đúng hướng, điều chỉnh mọi hoạt động trên thị trường tài chính nhanh chóng, kịp thời hơn. Vì vậy, Ủy ban ngoài việc tham mưu, tư vấn, cần phải thể hoeenj được vai trò giám sát, và những kết quả giám sát đó phải được sử dụng để giúp cho hoạt động của thị trường tài chính hiệu quả hơn, bền vững hơn. Nếu thực hiện tốt chức năng này là rất quan trọng, theo đó,  chức năng nhiệm vụ, cơ cấu, tổ chức và bộ máy hoạt động của Ủy ban cần được xem xét để củng cố lại và nâng cấp lên, để Ủy ban có thể đảm trách được vai trò lớn hơn như đúng với tên gọi.

Sau chặng đường 10 năm phát triển như một cuộc thử nghiệm, tôi mong rằng trong chặng đường 10 năm tiếp theo, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia sẽ có vai trò to lớn hơn, quan trọng hơn, trong việc giúp Chính phủ kiểm soát tốt thị trường tài chính tiền tệ Việt Nam.

Nhóm pv Lược ghi theo bài phỏng vấn (tháng 1.2018)